Αναπηρία: Ένα ζήτημα σε εξέλιξη

Αντικείμενο: Ανθρωπιστικές Επιστήμες
Προγράμματα: Προπτυχιακά
Δίδακτρα: Ναι

Η προσέγγιση του ζητήματος της αναπηρίας ήταν τις τελευταίες δεκαετίες υπό διαρκή εξέλιξη.

Ο ορισμός, ο διαχωρισμός βασικών εννοιών και η αξιοποίηση στατιστικών στοιχείων για την αναπηρία απαιτούνται τόσο για την καταγραφή της σημερινής κατάστασης όσο και για το σχεδιασμό νέων πολιτικών για την αναπηρία.

Ο σκοπός της οριοθέτησης είναι κρίσιμος διότι θεωρητικές προσεγγίσεις και διαφορετικοί ορισμοί οδηγούν σε διαφορετικά συμπεράσματα τόσο για την πολιτική όσο και για την καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία.

Κατηγορίες αναπηρίας

...οι αναπηρίες χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες:
Κινητική Αναπηρία (π.χ. εγκεφαλική παράλυση, τετραπληγία, παραπληγία κ.λπ.)
Αισθητηριακή Αναπηρία (Κώφωση, τύφλωση κ.λπ.)
Ψυχική Αναπηρία (π.χ. μανιοκατάθλιψη, σχιζοφρένεια κ.λπ.)
Νοητική Αναπηρία (π.χ. αυτισμός, σύνδρομο Down, νοητική αναπηρία κ.λπ.)
Άλλες αναπηρίες (π.χ. βαριές και πολλαπλές αναπηρίες κ.λπ.)

Στοιχεία και αριθμοί για την αναπηρία

Σε έρευνες και δημοσιεύματα αναφέρεται ότι:

το ποσοστό των ατόμων με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε σύγκριση με το ποσοστό του γενικού πληθυσμού ανέρχεται στο 12%, με διαφορές μεταξύ των κρατών - μελών από 9,3% στην Ελλάδα μέχρι 15,3 στην Ισπανία (Eurostat 1995 Statistics in Focus 1995/10 Disabled Persons Statistical Data).
ενώ ένα άτομο παραγωγικής ηλικίας (16 - 64 ετών) που ανήκει στο γενικό πληθυσμό έχει πιθανότητα 66% να βρει δουλειά ή να δημιουργήσει δική του επιχείρηση, για ένα άτομο με μια ελαφριά αναπηρία η πιθανότητα αυτή μειώνεται στο 47% και για ένα άτομο με βαριά αναπηρία στο 25% (δημοσιεύματα της Eurostat).
από το σύνολο του εργατικού δυναμικού με αναπηρία μόνο το 30,5% απασχολείται. Τα υπόλοιπα άτομα με αναπηρία είτε είναι άνεργα (20,8%) είτε άεργα (42%). Επιπλέον, σε αυτήν τη μελέτη αναφέρεται ότι το 57% των ατόμων με αναπηρία που εργάζονται κατατάσσονται στο χαμηλόμισθο προσωπικό, ενώ το 42% των ατόμων με αναπηρία εξαρτάται από τα επιδόματα αναπηρίας (Μελέτη «Αναπηρία και Κοινωνικός Αποκλεισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ώρα για αλλαγή, εργαλεία για την αλλαγή»).
σε δείγμα 77.451 άτομα, τα οποία ήταν μέλη των 30.057 νοικοκυριών της έρευνας διαπιστώθηκε ότι (Έρευνα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για τα άτομα με προβλήματα υγείας ή αναπηρία στο πλαίσιο της συνεχούς έρευνας εργατικού δυναμικού - Β΄ Τρίμηνο του έτους 2002):
το 18,2 % του πληθυσμού της χώρας αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας ή κάποια αναπηρία και περισσότερα από τα μισά άτομα βρίσκονται σε ηλικίες άνω των 65 ετών.
το 8,9% των ατόμων με αναπηρίες και προβλήματα υγείας παραμένει άνεργο, ποσοστό χαμηλότερο από αυτό του γενικού πληθυσμού (9,6%).
το 84% των ατόμων με αναπηρία και προβλήματα υγείας είναι οικονομικά ανενεργά, ποσοστό κατά πολύ υψηλότερο από αυτό του γενικού πληθυσμού της χώρας (58%).

Γλωσσάρι της αναπηρίας

...δε λέμε...

People with special needs - handicapped - disabledperson = άτομα με ειδικές ανάγκες - ανίκανος, ανήμπορος - ανάπηρος
A spastic = σπαστικό άτομο
Wheelchair bound = καθηλωμένος/η σε αναπηρική καρέκλα
Person with a mental handicap, mentally retarded = άτομο με νοητική καθυστέρηση, διανοητικά καθυστερημένος/η
Deaf and dump /troubles with hearing = κωφάλαλος / προβλήματα ακοής
Handicapped psychiatrically = ψυχιατρικά ανάπηρος/ασθενής
Handicapped visually = οπτικά ανάπηρος

...αλλά λέμε...
People with disabilities / person with disability = άτομα με αναπηρία / άτομο με αναπηρία
Peoplewithcerebralpalsy = άτομα με εγκεφαλική παράλυση
Wheelchair user= χρήστης αναπηρικού αμαξιδίου
People with learning difficulties = άτομα με μαθησιακές δυσκολίες
Person/s with mental disability = άτομο/α με νοητική αναπηρία
Deaf and hard of hearing persons = κωφά και βαρήκοα άτομα
People with mental health problems, a person with a psycho-social disability = άτομα με ψυχική αναπηρία
A blind person or a person with a visual impairment = τυφλός ή άτομο με προβλήματα όρασης
People with sever disabilities and/or and complex dependency needs = άτομα με βαριές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες εξάρτησης

Πηγή: esamea.gr